Les 1, Onderwerp 1
In uitvoering

Cliëntenonderzoek

Kennisweb 12 april 2022

Cliënt is de natuurlijk persoon of rechtspersoon die een zakelijke relatie aangaat en/of een transactie laat uitvoeren.

De maatregelen die een instelling in het kader van het cliëntenonderzoek neemt, moeten worden afgestemd op de risico’s van de aard en omvang van de eigen onderneming en de dienstverlening, alsmede op de risico’s van een concrete zakelijke relatie of transactie. Daarnaast kan er sprake zijn van een vereenvoudigd of verscherpt cliëntenonderzoek. Wanneer er sprake is van een laag risico kan een onderzoek niet achterwege blijven. Er wordt dan gebruik gemaakt van een vereenvoudigd onderzoek. Naast de zakelijke relaties of transacties die op grond van de risicobeoordeling met een hoog risico op witwassen of financieren van terrorisme gepaard gaan, gaat het om situaties waarin de cliënt woonachtig of gevestigd is of zijn zetel heeft in een (derde) hoogrisicoland, waarin sprake is van PEP’s of van een correspondentrelatie. In deze gevallen dient een instelling meer gegevens te verzamelen en te controleren, teneinde het hoge risico voldoende te analyseren, te beperken en te beheersen. Hoe hoger het risico dat een cliënt met zich brengt, hoe vaker de gegevens van het cliëntenonderzoek geactualiseerd dienen te worden. 

Toegestane middelen om de identiteit te verifiëren zijn, bij natuurlijke personen:

  • een geldig paspoort, identiteitskaart, rijbewijs;
  • reisdocumenten voor vluchtelingen en vreemdelingen;
  • vreemdelingendocumenten.

Risicofactoren

Bij de beoordeling van de risico’s dient de instelling rekening te houden met risicofactoren, dat zijn in ieder geval factoren die verband houden met het type cliënt, product, dienst, transactie en leveringskanaal en met landen of geografische regio’s.

Van een instelling wordt verwacht dat zij op een continue basis haar organisatie doorlicht ten einde te beoordelen in welke gevallen en bij welke bedrijfsonderdelen er risico’s op witwassen en financieren van terrorisme bestaan.

Uitbesteden onderzoek

Het onderzoek mag overigens ook worden uitbesteed. dit wordt ook wel de introducerende partij genoemd. Kopers en verkopers van goederen (handelaren), bemiddelaars, kansspelaanbieders en taxateurs mogen niet als introducerende partij optreden

De mogelijkheid tot uitbesteding van het cliëntenonderzoek is beperkt tot de identificatie en verificatie van de cliënt en de UBO,

Trust

Het cliëntenonderzoek strekt zich tevens uit tot een trust, indien een cliënt handelt als trustee van een trust. Een trust is een buitenlandse rechtsvorm die niet naar Nederlands recht kan worden opgericht, maar wel in Nederland wordt erkend. De rechtsvorm trust heeft geen rechtspersoonlijkheid.

Personenvennootschappen

Personenvennootschappen zijn de maatschap, de vennootschap onder firma (vof) en de commanditaire vennootschap. Degenen die namens de personenvennootschap handelen, worden aangemerkt als cliënt. De Wwft bepaalt dat het clientenonderzoek zich ook uitstrekt tot de personenvennootschap.

Een cliëntenonderzoek moet worden verricht in de volgende situaties:

  • Indien een zakelijke relatie wordt aangegaan;
  • Indien er een incidentele transactie wordt verricht van ten minste  € 15.000 of meerdere transacties waartussen een verband bestaat met een gezamenlijke waarde van ten minste  € 15.000;
  • Indien er indicaties zijn dat de cliënt betrokken is bij witwassen of financieren van terrorisme;
  •  Indien de Wwft-instelling twijfelt aan de juistheid of volledigheid van eerder verkregen gegevens van de cliënt;
  •  Indien het risico van betrokkenheid bij witwassen of financieren van terrorisme van een bestaande cliënt daartoe aanleiding geeft;
  • Indien er, gelet op de staat waarin een cliënt woonachtig of gevestigd is of zijn zetel heeft, een verhoogd risico op witwassen of financieren van terrorisme bestaat;
  • Indien de Wwft-instelling een geldovermaking (elektronische betaling) verricht van ten minste € 1.000;

Een Wwft-instelling is verplicht om maatregelen te nemen om complexe en ongebruikelijk grote transacties in alle ongebruikelijke transactiepatronen die geen duidelijk economisch of rechtmatig doel hebben, te onderzoeken. Als hiervan sprake is, dient de gehele zakelijke relatie met de cliënt aan een verscherpte controle onderworpen te worden. Daarbij gaat het niet alleen om een controle van de in het kader van de zakelijke relatie verrichte transacties, maar bestaat er aanleiding voor het treffen van verscherpte maatregelen en een meer intensieve transactiemonitoring.